Bộ Xây dựng đề xuất cơ chế vượt trội phát triển nhà ở cho thuê: Bước ngoặt cho thị trường bất động sản

Trong nhiều năm qua, thị trường bất động sản Việt Nam chủ yếu phát triển theo mô hình sở hữu nhà ở. Phần lớn chính sách, dòng vốn và hoạt động đầu tư đều tập trung vào phân khúc mua bán nhà ở, trong khi thị trường nhà ở cho thuê vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Điều này dẫn đến thực trạng nguồn cung nhà cho thuê chất lượng còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng lớn của người lao động, chuyên gia và người trẻ tại các đô thị lớn.

Nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn này, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu và đề xuất nhiều cơ chế đặc thù để thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê, đặc biệt là các dự án nhà ở xã hội và nhà ở dành cho người có thu nhập trung bình, thấp. Các đề xuất tập trung vào việc đơn giản hóa thủ tục đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi về quỹ đất, cơ chế lựa chọn nhà đầu tư và các chính sách hỗ trợ phát triển dự án.

Một trong những định hướng quan trọng là khuyến khích các doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê quy mô lớn. Theo dự thảo, các chủ đầu tư có năng lực tài chính tốt, kinh nghiệm triển khai dự án và cam kết hoàn thành công trình trong thời gian ngắn sẽ được ưu tiên lựa chọn. Đồng thời, nhiều cơ chế linh hoạt hơn về quy hoạch, đầu tư xây dựng và khai thác dự án cũng được đề xuất nhằm rút ngắn thời gian triển khai.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu thuê nhà đang gia tăng mạnh tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Bắc Ninh hay các địa phương phát triển công nghiệp. Hàng triệu lao động nhập cư, chuyên gia nước ngoài và người trẻ mới đi làm có nhu cầu thuê nhà dài hạn nhưng nguồn cung phù hợp vẫn còn thiếu hụt đáng kể.

Theo chỉ đạo mới của Chính phủ, nhiều địa phương được yêu cầu rà soát quy hoạch, xác định rõ các khu vực phát triển nhà ở cho thuê gắn với khu công nghiệp, khu kinh tế và các vùng phát triển trọng điểm. Đồng thời, các tỉnh thành được giao nhiệm vụ triển khai những dự án nhà ở cho thuê quy mô lớn ngay trong năm 2026 nhằm tạo nguồn cung thực tế cho thị trường.

Từ góc độ thị trường, việc phát triển mạnh nhà ở cho thuê được đánh giá là xu hướng tất yếu của quá trình đô thị hóa. Tại nhiều quốc gia phát triển, tỷ lệ người dân thuê nhà chiếm phần lớn dân số đô thị. Trong khi đó tại Việt Nam, tâm lý sở hữu nhà vẫn rất phổ biến khiến thị trường cho thuê chưa phát triển tương xứng với nhu cầu thực tế.

Tuy nhiên, khi giá nhà liên tục tăng cao trong những năm gần đây, việc sở hữu bất động sản ngày càng trở nên khó khăn đối với nhiều người trẻ. Điều này khiến nhu cầu thuê nhà chất lượng tốt, giá hợp lý trở thành lựa chọn phổ biến hơn. Các chuyên gia cho rằng nếu có cơ chế phù hợp, thị trường nhà ở cho thuê hoàn toàn có thể trở thành một trụ cột quan trọng bên cạnh phân khúc mua bán truyền thống.

Một lợi ích khác của việc phát triển nhà ở cho thuê là góp phần giảm áp lực tăng giá nhà ở. Khi người dân có thêm lựa chọn thuê dài hạn với chi phí hợp lý, áp lực phải mua nhà bằng mọi giá sẽ giảm xuống. Điều này giúp thị trường vận hành cân bằng hơn và hạn chế tình trạng đầu cơ hoặc tạo sốt giá cục bộ.

Đối với doanh nghiệp bất động sản, nhà ở cho thuê cũng mở ra nguồn doanh thu ổn định và dài hạn thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hoạt động bán hàng. Trong bối cảnh thị trường đang chuyển từ tăng trưởng nóng sang phát triển bền vững, mô hình khai thác dòng tiền từ cho thuê được nhiều nhà đầu tư đánh giá cao hơn trước.

Dù vậy, để thị trường nhà ở cho thuê phát triển mạnh, nhiều chuyên gia cho rằng cần thêm các chính sách ưu đãi về tín dụng, thuế và đất đai. Đồng thời, phải xây dựng khung pháp lý rõ ràng để bảo vệ quyền lợi của cả chủ đầu tư lẫn người thuê nhà, qua đó tạo niềm tin cho các bên tham gia thị trường.

Trong dài hạn, việc Bộ Xây dựng đề xuất các cơ chế vượt trội cho nhà ở cho thuê không chỉ nhằm giải quyết nhu cầu nhà ở trước mắt mà còn hướng tới việc tái cấu trúc thị trường bất động sản theo hướng cân bằng và bền vững hơn. Khi nguồn cung nhà ở cho thuê được mở rộng, người dân sẽ có thêm lựa chọn phù hợp với khả năng tài chính, trong khi thị trường bất động sản cũng có thêm động lực tăng trưởng ổn định trong những năm tới.